Emre İkbal Açıkgöz

Dr. | Ceza Hukuku

Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarda Zimmet Suçu

Açıkgöz, Emre İkbal. “Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarda Zimmet Suçu”. Bilişim Hukuku Dergisi 7, sy 2 (2025): 1-58.

https://doi.org/10.55009/bilisimhukukudergisi.1814679

✲ Özet

✲ İçindekiler

✲ Kaynakça

Özet

Bu çalışma, 7518 sayılı Kanun ile 02/07/2024 tarihinde Türk hukuk sistemine dahil edilen kripto varlık hizmet sağlayıcılarda zimmet suçunu, ceza hukuku dogmatiği temelinde ve gerek Türk Ceza Kanunu’nda gerek Bankacılık Kanunu’nda düzenlenen zimmet suçuyla karşılaştırmalı bir perspektifle incelemektedir. Makale, başlangıçta merkeziyetsizlik amacı üzerine kurulu olan kripto varlık ekosisteminin, pratikte kripto varlık hizmet sağlayıcılar gibi merkezi güven kurumları oluşturmasının yarattığı paradoksu ve bu kurumların kripto varlıkları kötüye kullanımının finansal sistem için taşıdığı önemi başlangıç noktası olarak almaktadır. Bu bağlamda, ilgili suç, yalnızca bir malvarlığına karşı işlenen suç olarak değil, aynı zamanda yeni gelişen bu piyasaya duyulan kamusal güveni ve sistemin bütünlüğünü korumayı amaçlayan önemli bir araç olarak ele alınmıştır.

Çalışma, suçun unsurlarını analiz etmeden önce, suçun üzerine inşa edildiği teknolojik ve hukuki zemini aydınlatmayı metodolojik bir zorunluluk olarak görmektedir. Zira kripto varlık kavramının gayri maddi doğası ve “özel anahtar” üzerinden kurulan tasarruf ilişkisi, zimmet suçunun klasik unsurlarını yeniden yorumlamaya zorlamaktadır. Bu doğrultuda, suçun temel unsurları, saklama hizmetlerinin yapısı, off-chain kayıtlar ve multisig teknolojisi gibi teknik gerçekler ışığında yorumlanmıştır. Çalışma, kripto varlıkların fiyat istikrarsızlığının “değer azlığı” ve “etkin pişmanlık” gibi kurumların uygulanmasını nasıl zorlaştırdığını ve “lekelenmiş kripto varlıklar” gibi yeni sorunları ortaya koyarak, kanuni düzenlemenin pratik uygulamada karşılaşacağı zorluklara dikkat çekmektedir.

İçindekiler

I. Suç Tipi Hakkında Genel Bilgi
II. Kripto Varlık Ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı
A. Kavramların Mevzuattaki Yeri
B. Kripto Varlık
C. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı
III. Suçla Korunan Hukuki Değer
IV. Suçun Unsurları
A. Maddi Unsurlar
1. Fail
2. Mağdur
3. Suçun Konusu
4. Fiil
B. Manevi Unsur
C. Nitelikli Haller
1. Cezanın Artırılmasını Gerektiren Zimmet: Hileli Davranışlar
2. Cezanın Azaltılmasını Gerektiren Zimmet: Değer Azlığı
V. Teşebbüs
VI. İştirak
VII. İçtima
VIII. Etkin Pişmanlık
IX. Yaptırım
X. Muhakeme ve İnfaz

Kaynakça

  • Açıkgöz, Emre İkbal. Bilişim Sistemi Aracılığıyla Haksız Yarar Sağlama Suçu (TCK m. 244/4). Adalet Yayınevi, 2020.
  • Aksoy Retornaz, E. Eylem. “Ceza Hukuku Perspektifinden Blokzincir”. iç. Gelişen Teknolojiler ve Hukuk I: Blokzincir. On İki Levha Yayıncılık, 2020.
  • Altıntaş Açıkgöz, Elif Hande. İnternet Ortamındaki Kişilik Hakkı İhlâllerinde Milletlerarası Yetki. Ankara: Yetkin Yayınevi, 2023.
  • Andres, Joerg, David Hötzel, ve Steffen Kranz. “Private Veräußerungsgeschäfte mit „virtuellen Währungen“ – Des Kaisers neue Kleider? – Grundlagen (Teil I)”. Deutsches Steuerrecht, no. 43 (2022): 2177-85.
  • Artuk, M. Emin, Ahmet Gökcen, M. Emin Alşahin, ve Kerim Çakır. Ceza Hukuku Özel Hükümler. 21. Baskı. Adalet Yayınevi, 2024.
  • Atay, Onuralp. “Bankacılık Zimmeti Suçu”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, no. 49 (2022): 609-40.
  • Aytekin İnceoğlu, Asuman. “Zimmet”. iç. Özel Ceza Hukuku Cilt IX – Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar. On İki Levha Yayıncılık, 2021.
  • Baier, Johannes. “Kriminalpolitische Herausforderungen durch Bitcoin und andere Kryptowährungen – Teil 1”. Corporate Compliance Zeitschrift, no. 3 (2019): 123-29.
  • Balcı, Murat, ve Kerim Çakır. Dijital Ceza Hukuku. 2. Baskı. Adalet Yayınevi, 2025.
  • Balcı, Murat, ve Kerim Çakır. “Kripto Para Borsaları ve Güveni Kötüye Kullanma Suçu”. iç. Prof. Dr. Selçuk Öztek’e Armağan, Cilt I. Filiz Kitabevi, 2022.
  • Barbereau, Tom, ve Balázs Bodó. “Beyond financial regulation of crypto-asset wallet software: In search of secondary liability”. Computer Law & Security Review 49 (Temmuz 2023): 105829.
  • Başbüyük, İsa. “Blokzincir-Kripto Varlık Bağlantılı Yaygın Sahtekarlık Türlerinin Dolandırıcılık ve İlişkili Suçlar Yönünden Analizi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 25, no. 2 (2023): 805-46.
  • Baur, Johannes, Jonas Brügmann, Johannes Sedlmeir, ve Nils Urbach. Kryptowährungen. 4. Auflage. Editör Andreas Leupold, Andreas Wiebe, ve Silke Glossner. C.H. Beck, 2021.
  • Böhme, Rainer, Nicolas Christin, Benjamin Edelman, ve Tyler Moore. “Bitcoin: Economics, Technology, and Governance”. Journal of Economic Perspectives 29, no. 2 (2015): 213-38.
  • Centel, Nur. “Zimmet Suçu ile Karşılaştırmalı Olarak Bankacılık Zimmeti”. Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4, no. 8 (2018): 229-44.
  • Chen, Yuxi, Pedro Gurrola-Perez, ve Kaitao Lin. “A Review of Crypto-Trading Infrastructure”. SSRN Electronic Journal, advance online publication, 2023.
  • Çekin, Mesut Serdar. “Borçlar Hukuku ile Veri Koruma Hukuku Açısından Blockchain Teknolojisi ve Akıllı Sözleşmeler: Hukuk Düzenimizde Bir Paradigma Değişimine Gerek Var Mı?” İstanbul Hukuk Mecmuası 77, no. 1 (2019): 315-41.
  • Damkjær Christensen, Louise. “Preventing fraud in crypto payments”. Journal of Economic Criminology 7 (2025).
  • Donay, Süheyl. Bankacılık Ceza Hukuku. Beta Basım, 2007.
  • Dülger, Murat Volkan. “Kripto Varlıkların Suç Gelirlerinin Aklanmasında Kullanılması ve Alınması Gereken Önlemler”. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10, no. 1 (2024): 41-94.
  • Dülger, Murat Volkan, ve Onur Özkan. “Kripto Para Suçları: Kripto Para Birimlerinin Hukuki Boyutu ve Türk Ceza Kanunu Bakımından Değerlendirilmesi”. iç. Prof. Dr. Mehmet Emin Artuk’a Armağan. Seçkin Yayıncılık, 2020.
  • Eckhold, Thomas, ve Ulrike Schäfer. “Kryptowerte, Kryptowährungen und Kryptowertpapiere”. iç. Handbuch des Kapitalanlagerechts, 6. Auflage, editör Heinz-Dieter Assmann, Rolf A. Schütze, ve Petra Buck-Heeb. C.H. Beck, 2024.
  • Göktürk, Neslihan. Fikri İçtima. Adalet Yayınevi, 2013.
  • Güngör, Devrim. “5411 Sayılı Bankacılık Kanununda Zimmet Suçu”. Ankara Barosu Dergisi, no. 4 (2009): 23-30.
  • Gürses, Davut. Bankacılık Kanunu’na Göre Zimmet Suçu. 2. Baskı. On İki Levha Yayıncılık, 2018.
  • İmamoğlu, Deniz Alp. Kripto Para Birimleri ve Türk Hukukunda Düzenlenmesi. 5. Baskı. Seçkin, 2024.
  • İtişgen, Rezzan. “Türk Ceza Hukukunda Zimmet Suçu”. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası LXXI, no. 1 (2013): 639-72.
  • Kankoç Aydın, Dilara. “Türk Ceza Kanunu ve Bankacılık Kanunu’ndaki Zimmet Suçları ile Karşılaştırmalı Olarak Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarda Zimmet Suçu”. TBB Dergisi, no. 178 (2025): 315-65.
  • Kaya, Mehmet Bedii. Siber Güvenlik Hukuku. Dijital Baskı v.1. 2025. (mbkaya.com/hukuk/siber-guvenlik-hukuku.pdf).
  • Koca, Mahmut, ve İlhan Üzülmez. Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler. 11. Baskı. Adalet Yayınevi, 2025.
  • Köksal, Atacan. “Bankacılık Zimmeti Suçu”. TBB Dergisi, no. 169 (2023): 47-96.
  • Massad, Timothy G. “Regulation and innovation: The challenge of crypto-assets”. iç. Understanding Cryptocurrency Fraud, editör Shaen Corbet. De Gruyter, 2022.
  • Morisse, Marcel, ve Claire Ingram. “A Mixed Blessing: Resilience in the Entrepreneurial Socio-Technical System of Bitcoin”. Journal of Information Systems and Technology Management 13, no. 1 (2016): 3-26.
  • Möllenkamp, Stefan. “Blockchain, Kryptowährungen und Token”. iç. Handbuch Multimedia-Recht, 61. Ergänzungslieferung, editör Thomas Hoeren, Ulrich Sieber, ve Bernd Holznagel. C.H. Beck, 2024.
  • Möser, Malte, Rainer Böhme, ve Dominic Breuker. “An inquiry into money laundering tools in the Bitcoin ecosystem”. 2013 APWG eCrime Researchers Summit, Eylül 2013, 1-14.
  • Nakamoto, Satoshi. Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. 2008.
  • Narayanan, Arvind, Joseph Bonneau, Edward Felten, Andrew Miller, ve Steven Goldfeder. Bitcoin and Cryptocurrency Technologies. Princeton University Press, 2016.
  • Okuyucu Ergün, Güneş. Türk Ceza Hukukunda Zimmet Suçu. 1. Bası. Çakmak Yayınevi, 2008.
  • Önder, Ayhan. Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler. 4. Baskı. Filiz Kitabevi, 1994.
  • Özgenç, İzzet. Zimmet Suçu. 2. Baskı. Seçkin Yayıncılık, 2012.
  • Sözüer, Adem. “Yeni Bankacılık Kanununda Suçlar ve Yaptırımlar”. Hukuki Perspektifler Dergisi, no. 5 (2005): 166-91.
  • Şafak, Emre, Çağlar Arslan, Mesut Gözütok, ve Tacettin Köprülü. “Dağıtık Defter Teknolojileri ve Uygulama Alanları Üzerine Bir İnceleme”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, no. 29 (2021): 36-45.
  • Taştan, Furkan Güven. “Strict Liability of Crypto-Asset Service Providers: Turkish Law’s Sui Generis Response to MICA.” European Review of Private Law 33, no. 5-6 (2024): 1125–44.
  • Tezcan, Durmuş, Mustafa Ruhan Erdem, ve R. Murat Önok. Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku. 20. Baskı. Seçkin, 2022.
  • Tripathi, Gautami, Mohd Abdul Ahad, ve Gabriella Casalino. “A comprehensive review of blockchain technology: Underlying principles and historical background with future challenges”. Decision Analytics Journal 9 (2023).
  • Yılmaz, Asuman. Türk Sermaye Piyasası Hukuku Açısından Kripto Para Birimi Bitcoin. 2. Baskı. Seçkin, 2023.
  • Yılmaz, Erkam. Ceza Hukuku Boyutuyla Blokzincir Teknolojisi ve Kripto Varlıklar. On İki Levha Yayıncılık, 2024.
  • Zavřel, Jan, Michal Koutenský, Daniel Dolejška, ve Vladimír Veselý. “Tumbling down the stairs: Exploiting a tumbler’s attempt to hide with ordinary-looking transactions using wallet fingerprinting”. Forensic Science International: Digital Investigation, DFRWS EU 2025 – Selected Papers from the 12th Annual Digital Forensics Research Conference Europe, c. 52 (Mart 2025): 301869.