Özet
Bu çalışma, Türk Ceza Kanunu’nun 244. maddesinin 4. fıkrasında düzenlenen “bilişim sistemi aracılığıyla haksız yarar sağlama” suçunu, kanuni unsurları, korunan hukuki değer ve yargılama usulleri bağlamında detaylıca irdelemektedir. Suçun Türk hukukundaki varlık nedeni; klasik ceza hukuku dogmatiğinde “bilişim verisinin” eşya sayılmaması ve bir makinenin “aldatılmasının” teknik olarak mümkün olmaması nedeniyle, klasik malvarlığına karşı suçların kapsamına girmeyen haksızlıklar bakımından ceza boşluğu olmasını engellemektir. Bu nedenle, suçla korunan asli hukuki değer, kişilerin malvarlığıdır.
Suçun maddi unsuru incelendiğinde, failin sadece sisteme girmesinin yeterli olmadığı; verileri bozarak, yok ederek veya sisteme veri yerleştirerek maddi/ekonomik bir menfaat elde etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Çalışmanın en önemli sonuçlarından biri, bu suçun “tali norm” niteliği olmasından kaynaklanmaktadır. Kanun koyucu, bu maddenin uygulanabilmesi için elde edilen haksız çıkarın hırsızlık veya dolandırıcılık gibi başka bir suçu oluşturmamasını öngörmüştür. Ancak suçun bu tali norm niteliği, uygulamada yaptırım adaletsizliklerine yol açmakta ve içtima kurallarının uygulanmasını zorlaştırmaktadır. Ayrıca malvarlığına karşı işlenen bir suç olmasına rağmen, “etkin pişmanlık” kurumunun bu suç tipi için öngörülmemiş olması, kanun sistematiği açısından bir tutarsızlık olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak çalışma, hukuki belirliliği sağlamak adına suçun tali norm statüsünden çıkarılmasını önermektedir. Suçun malvarlığına karşı suçlar bölümünde müstakil olarak düzenlenmesi, verilerde sahtecilik fiillerinin ayrıştırılması ve malvarlığına karşı suçlarda olduğu gibi etkin pişmanlık hükümlerinin bu suç tipi için de düzenlenmesi gerektiği savunulmaktadır.
İçindekiler
Bilişim Sistemlerine İlişkin Temel Kavramlar ve Genel Olarak Bilişim Suçları
- I. Bilişim Sistemlerine İlişkin Temel Kavramlar
- Bilişim
- Bilişim Sistemi ve Bilgisayar
- Bir Bilişim Sistemi Olarak İnternet
- Bilişim Sisteminin Temel Birimi: Veri
- II. Genel Olarak Bilişim Suçları
- Bilişim Suçu Kavramı
- Bilişim Suçlarının İşlenme Biçimleri
- Avrupa Konseyi Siber Suçlar Sözleşmesi Kapsamında Bilişim Suçları
- Sözleşme Hakkında Genel Bilgiler
- Sözleşme Kapsamında Bilişim Suçları
- 765 Sayılı TCK Kapsamında Bilişim Suçları
- 5237 Sayılı TCK Kapsamında Bilişim Suçları
- “Bilişim Alanında Suçlar” Bölümünde Yer Alan Suçlar
- Diğer Bilişim Suçları
Bilişim Sistemi Aracılığıyla Haksız Yarar Sağlama Suçuyla Korunan Hukuki Değer, Suçun Unsurları, Kusurluluk
- I. Suç Tipine İlişkin Genel Bilgiler
- II. Suçla Korunan Hukuki Değer
- III. Suçun Unsurları
- Tipikliğin Maddi Unsurları
- Fail
- Suçun Konusu
- Mağdur
- Fiil
- Bilişim Sistemi veya Sistemdeki Verilere Müdahale
- Haksız Çıkar Sağlama
- Tipikliğin Manevî Unsurları
- Hukuka Aykırılık Unsuru
- Tipikliğin Maddi Unsurları
- IV. Suçun Nitelikli Hali
- V. Kusurluluk
Bilişim Sistemi Aracılığıyla Haksız Yarar Sağlama Suçunda Teşebbüs, İştirak, İçtima, Yaptırım ve Muhakeme
- I. Teşebbüs
- II. İştirak
- III. İçtima
- Aslî–Talî Norm İlişkisi Bağlamındaki Suçlar
- Bilişim Sistemi Aracılığıyla İşlenen Dolandırıcılık Suçu
- Bilişim Sistemi Aracılığıyla İşlenen Hırsızlık Suçu
- Karşılıksız Yararlanma Suçu
- Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu
- Bankacılık Zimmeti Suçu
- Güveni Kötüye Kullanma Suçu
- Fikrî İçtima İlişkisi Bağlamındaki Suçlar
- Bilişim Sistemine Girme Suçu
- Kişisel Verileri Verme veya Ele Geçirme Suçu
- Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkân Sağlama Suçu
- Manevî, Malî veya Bağlantılı Haklara Tecavüz Suçu
- Aslî–Talî Norm İlişkisi Bağlamındaki Suçlar
- IV. Yaptırım
- V. Muhakeme
Kaynakça
- Akarslan, Hüseyin; Bilişim Suçları, 2. Baskı, Ankara 2015.
- Akbulut, Berrin; Ceza Hukuku Genel Hükümler, 5. Baskı, Ankara 2018.
- Akbulut, Berrin; Bilişim Alanında Suçlar, 2. Baskı, Ankara 2017.
- Alacakaptan, Uğur; Suçun Unsurları, Ankara 1961.
- Artuk, M. Emin/Gökcen, Ahmet/Alşahin, M. Emin/Çakır, Kerim; Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Baskı, Ankara 2019.
- Avşar, Zakir/Öngören, Gürsel; Bilişim Hukuku, İstanbul 2010.
- Aydın, Emin Doğan; Bilişim Suçları ve Hukukuna Giriş, Ankara 1992.
- Balı, Yunus; “Adli Bilişim Rapor Metinlerinin Yargılama Sürecinde Kullanımı ve Anlamlandırılabilirliği”, Ses Görüntü ve Data İncelemeleri, Ankara 2008.
- Baş, Eylem; Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu, Ankara 2015.
- Başbüyük, İsa; “Hırsızlık ve Dolandırıcılık Suçlarının Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle İşlenmesi”, Ceza Hukuku Dergisi, 2010, Sayı 14, s. 151-192.
- Başbüyük, İsa; “İnternet Bankacılığı Aracılığıyla Yapılan Hukuka Aykırı Havalenin Bilişim Suçları Bakımından Değerlendirilmesi”, Ceza Hukuku Dergisi, 2013, Sayı 21, s. 55-70.
- Başlar, Yusuf; Ceza Yargılamasında Elektronik Delil, Ankara 2016.
- Bayamlıoğlu, İbrahim Emre; Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Teknolojik Koruma, İstanbul 2008.
- Babayiğit, Beşir; Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkân Sağlama Suçu, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2018.
- Bozkurt Yüksel, Armağan Ebru; “Elektronik Para, Sanal Para, Bitcoin ve Linden Doları’na Hukuki Bir Bakış”, İÜHF Dergisi, 2015, Cilt LXXIII, Sayı 2, s. 173-220.
- Bureau of Justice Statistics U.S. Departmant of Justice; “Classifying the Crime Section-I”, Computer Crime: Criminal Justice Resource Manual, 1979, Cilt 1, s. 1-30.
- Casey, Eoghan; Digital Evidence and Computer Crime: Forensic Science, Computers, and the Internet, 3. Baskı, 2011.
- Centel, Nur/Zafer, Hamide; Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Baskı, İstanbul 2019.
- Centel, Nur/Zafer, Hamide/Çakmut, Özlem; Türk Ceza Hukukuna Giriş, 9. Baskı, İstanbul 2016.
- Çelen, Ömer; Bir İştirak Şekli Olarak Yardım Etme (Asli Fail Yardım Eden Ayrımı), Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya 2015.
- Çolak, Uğur; “Türk Hukukunda Bilgisayar Programlarının Ceza Hukuku Tedbirleri İle Korunması”, Legal Fikri ve Sınai Haklar Dergisi, 2016, Sayı 5, s. 113-128.
- Değirmenci, Olgun; “Ceza Hukuku Açısından Kredi ve Banka Kartları”, Legal Hukuk Dergisi, 2003, Cilt 1, Sayı 1, s. 592-609.
- Değirmenci, Olgun; Ceza Muhakemesinde Sayısal (Dijital) Delil, Ankara 2014.
- Demir, Ömer/Arıç, Mehmet/Polat, Halil; Bilişim Suçları ve Bilişim Yoluyla İşlenen Suçlar, Ankara 2015.
- Demirbaş, Timur; Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Baskı, Ankara 2018.
- Doğan, Ramazan; Bilişim Suçları, Ankara 2014.
- Donay, Süheyl; Bankacılık Ceza Hukuku, İstanbul 2007.
- Dönmezer, Sulhi/Erman, Sahir; Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku-II, 8. Baskı, İstanbul 1983.
- Dönmezer, Sulhi/Erman, Sahir; Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku-I, 14. Baskı, İstanbul 2016.
- Dönmezer, Sulhi; Kişilere ve Mala Karşı Cürümler, 16. Baskı, Beta, İstanbul 2001.
- Dülger, Murat Volkan; Bilişim Suçları ve İnternet İletişim Hukuku, 7. Baskı, Ankara 2018.
- Eker, Ö. Umut; “Türk Ceza Hukuku’nda Bilişim Suçları Eski TCK Bağlamında Hukukumuzda Yer Alan İlk Düzenlemeler ve 5237 Sayılı Yeni Türk Ceza Kanunu’nun İlgili Hükümlerinin Yorumu”, TBB Dergisi, 2006, Sayı 62.
- Eralp, Özgür; Hukukçular İçin Bilişim Terimleri Sözlüğü, Ankara 2007.
- Eralp, Özgür; İnternet Bankacılığı ve Kredi Kartı Dolandırıcılığının Teknik, Hukuki ve Cezai Boyutu, Ankara 2012.
- Erdoğan, Yavuz; “Bilişim Sistemine Girme ve Kalma Suçu”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2010, Cilt 12, Sayı Özel, s. 1363-1433.
- Erdoğan, Yavuz; Türk Ceza Kanunu’nda Bilişim Suçları, İstanbul 2012.
- Erem, Faruk; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler Cilt 1, 9. Baskı, Ankara 1971.
- Erem, Faruk; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler Cilt 2, 9. Baskı, Ankara 1971.
- Ergün, İsmail; Siber Suçların Cezalandırılması ve Türkiye’de Durum, Ankara 2008.
- Fisher, Wipe vs. Shred vs. Delete vs. Erase: What’s the Difference, https://www.lifewire.com/wipe-vs-shred-vs-delete-vs-erase-whats-the-difference-2619146.
- Gedik, Doğan; Müsadere, Ankara 2007.
- Goodman, Marc; Geleceğin Suçları, (C. Özdemir, Çev.), İstanbul 2016.
- Göktürk, Neslihan; Fikri İçtima, Ankara 2013.
- Göktürk, Neslihan; “Suçun Yasal Tanımında Yer Alan ‘Hukuka Aykırılık’ İfadesinin İcra Ettiği Fonksiyon”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2016, Cilt 7, Sayı 1, s. 407-450.
- Gül, Ahmet; Doğrudan-Dolaylı Bilişim Suçları, Ankara 2016.
- Gürler, Fazıl; Teknik ve Hukuksal Yönleriyle Bilişim Alanında Suçlar, Ankara 2015.
- Hafızoğulları, Zeki/Özen, Muharrem; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 8. Baskı, Ankara 2015.
- Hafızoğulları, Zeki/Özen, Muharrem; Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler Topluma Karşı Suçlar, 2. Baskı, Ankara 2016.
- Hakeri, Hakan; Ceza Hukuku Genel Hükümler, 19. Baskı, Ankara 2016.
- Henkoğlu, Türkay; Adli Bilişim-Dijital Delillerin Elde Edilmesi ve Analizi, İstanbul 2014.
- İçel, Kayıhan; “Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi Bağlamında Avrupa Siber Suç Politikasının Ana İlkeleri”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, İnternet Özel Bölümü, 2001, Cilt LIX, Sayı 1-2.
- İçel, Kayıhan; Ceza Hukuku Genel Hükümler, Yenilenmiş Baskı, İstanbul 2016.
- İçel, Kayıhan/Sokullu Akıncı, Füsun/Özgenç, İzzet/Sözüer, Adem/Mahmutoğlu, Fatih Selami/Ünver, Yener; Suç Teorisi, 2. Baskı, İstanbul 2000.
- Ifrah, Georges; Bilgisayar Ne Sayar, (K. Dinçer, Çev.), Ankara 2002.
- Juma, Mariam/Saleh, Hager/Suhail, Manal/Khalifa, Marwa; “What is Internet of Things?”, Times of Oman, http://timesofoman.com/article/97372/Technology/Oman-Technology:-What-is-Internet-of-Things.
- Karagülmez, Ali; Bilişim Suçları ve Soruşturma-Kovuşturma Evreleri, 5. Baskı, Ankara 2014.
- Karakehya, Hakan; “Bilişim Sistemine Girme Suçu”, TBB Dergisi, 2009, Sayı 81, s. 1-24.
- Kaya, Mehmet Bedii; Teknik ve Hukuki Boyutlarıyla İnternete Erişimin Engellenmesi, İstanbul 2010.
- Kersten, Jason; “How Two Pakistani Brothers Created the First PC Virus”, http://mentalfloss.com/article/12462/going-viral-how-two-pakistani-brothers-created-first-pc-virus.
- Keser Berber, Leyla; İnternet Üzerinden Yapılan İşlemlerde Elektronik Para ve Dijital İmza, Ankara 2002.
- Keser Berber, Leyla; Adli Bilişim, Ankara 2004.
- Keskin Kiziroğlu, Serap; “Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesinde Ceza Muhakemesine İlişkin Hükümlerin Değerlendirilmesi”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 2013, Cilt 59, Sayı 1-2, s. 155-180.
- Ketizmen, Muammer; Türk Ceza Hukukunda Bilişim Suçları, Ankara 2008.
- Kızıltan, Mehmet Burak; 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Bilişim Sistemine Girme, Sistemi Engelleme ve Bozma Suçları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2007.
- Koca, Mahmut; “Fikri İçtima”, Ceza Hukuku Dergisi, 2007, Cilt 2, Sayı 4.
- Koca, Mahmut; “Hukukumuzda TCK’nın 244’ncü maddesi Kapsamında Bilişim Sistemini Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu”, 9-10 Ekim 2008 Yargıtay Bilişim Hukuku Konferansı, sunulmuş bildiri, Ankara.
- Koca, Mahmut; “Yargıtay Kararları Işığında Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Haksız Yarar Sağlama Suçları”, Prof. Dr. Ali Güzel’e Armağan, İstanbul 2010.
- Koca, Mahmut/Üzülmez, İlhan; Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 5. Baskı, Ankara 2018.
- Koca, Mahmut/Üzülmez, İlhan; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 11. Baskı, Ankara 2018.
- Köksal, Aydın; Adı Bilgisayar Olsun, İstanbul 2010.
- Kurt, Levent; Açıklamalı, İçtihatlı Tüm Yönleriyle Bilişim Suçları, Ankara 2005.
- Mahmutoğlu, Fatih Selami; “Karşılaştırmalı Hukuk Bakımından İnternet Sujelerinin Ceza Sorumluluğu”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, İnternet Özel Bölümü, 2001, Cilt LIX, Sayı 1-2.
- McQuade, Samuel C.; Encyclopedia of Cybercrime, Westport, Conn 2009.
- Meran, Necati; İletişimin Denetlenmesi, Gizli Soruşturmacı ve Teknik Takibin Hukuki Boyutu, 3. Baskı, Ankara 2015.
- Microsoft Açık Akademi, Eğitimler, https://www.acikakademi.com/portal/Course/12/bilgisayar-yazilim-ve-algoritma.aspx
- Okuyucu Ergün, Güneş; “Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2013, Sayı 2 (Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan), s. 1065-1086.
- Orta, Mesut; Bilişim Suçları ve Adli Bilişim, Ankara 2015.
- Önder, Ayhan; Ceza Hukuku Dersleri, İstanbul 1992.
- Önder, Ayhan; Şahıslara ve Mala Karşı Cürümler ve Bilişim Alanında Suçlar, İstanbul 1994.
- Önok, Murat; “Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi Işığında Siber Suçlarla Mücadelede Uluslararası İşbirliği”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2013, Cilt 19, Sayı 2 (Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan), s. 1229-1270.
- Ören, Tuncer/Üney, Tuncer/Çölkesen, Rifat (Editörler); Türkiye Bilişim Ansiklopedisi, İstanbul 2006.
- Özbek, Veli Özer; “Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK m.245)”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2007, Cilt 9, Sayı Özel Sayı.
- Özbek, Veli Özer/Doğan, Koray/Bacaksız, Pınar/Tepe, İlker; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 9. Baskı, Ankara 2018.
- Özbek, Veli Özer/Doğan, Koray/Bacaksız, Pınar/Tepe, İlker; Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 13. Baskı, Ankara 2018.
- Özbek, Veli Özer/Doğan, Koray/Bacaksız, Pınar/Tepe, İlker; Ceza Muhakemesi Hukuku, 9. Baskı, Ankara 2017.
- Özdilek, Ali Osman; Bilişim Suçları ve Hukuku, İstanbul 2006.
- Özen, Muharrem/Baştürk, İhsan; Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Bilişim-İnternet ve Ceza Hukuku, Ankara 2011.
- Özen, Muharrem/Özocak, Gürkan; “Adli Bilişim, Elektronik Deliller ve Bilgisayarda Arama ve El Koyma Tedbirinin Hukuki Rejimi (CMK m. 134)”, Ankara Barosu Dergisi, 2015, Sayı 1.
- Özgenç, İzzet; “Tüzel Kişinin Sorumluluk Ehliyeti Anayasa Mahkemesi’nin Bir Kararı Üzerine Düşünceler”, Reha Poroy’a Armağan, 1995, s. 319 vd.
- Özgenç, İzzet; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 14. Baskı, Ankara 2018.
- Öztürk, Bahri/Erdem, Mustafa Ruhan; Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku, 16. Baskı, Ankara 2016.
- Öztürk, Bahri/Tezcan, Durmuş/Erdem, Mustafa Ruhan ve diğerleri; Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku, 10. Baskı, Ankara 2016.
- Pallı, Hayati; Türk Hukukunda ve Mukayeseli Hukukta Bilişim Suçları, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri 2008.
- Parlar, Ali; Türk Ceza Hukukunda Bilişim Suçları, 3. Baskı, Ankara 2015.
- Pazarcı, Hüseyin; Uluslararası Hukuk, 14. Baskı, Ankara 2015.
- Postel, J.; “Transmission Control Protocol”, https://tools.ietf.org/html/rfc793.
- Ryan, Johnny; A History of the Internet and the Digital Future, Londra 2010.
- Nakamoto, Satoshi; Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System, https://bitcoin.org/bitcoin.pdf.
- Seungjoo Kim; DDoS Attack on DNS using infected IoT Devices, Engineering, https://www.slideshare.net/skim71/ddos-attack-on-dns-using-infected-iot-devices?ref.
- Sınar, Hasan; İnternet ve Ceza Hukuku, İstanbul 2001.
- Sınar, Hasan; “Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi Üzerine Bir Deneme”, Prof. Dr. Çetin ÖZEK Armağanı, İstanbul 2004, s. 765-787.
- Smith, Tony; “Hacker jailed for revenge sewage attacks”, The Register, 31 Ağustos 2001.
- Sokullu Akıncı, Füsun; “Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesinde Yer Alan Maddi Ceza Hukukuna İlişkin Düzenlemeler ve Özellikle İnternette Çocuk Pornografisi”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 2001, Cilt 59, Sayı 1-2, s. 11-38.
- Soyaslan, Doğan; Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Baskı, Ankara 2014.
- Soyaslan, Doğan; Ceza Hukuku Özel Hükümler, 11. Baskı, Ankara 2016.
- Soyaslan, Doğan; Ceza Hukuku Genel Hükümler, 7. Baskı, Ankara 2016.
- Şahin, Cumhur/Göktürk, Neslihan; Ceza Muhakemesi Hukuku-I, 10. Baskı, Ankara 2019.
- Şahin, Cumhur/Göktürk, Neslihan; Ceza Muhakemesi Hukuku-II, 9. Baskı, Ankara 2019.
- Tanrıkulu, Cengiz; Ceza Muhakemesi Hukukunda Bilişim Sistemlerinde Arama ve Elkoyma, Ankara 2014.
- Tanrıkulu, Cengiz; Computer Fraud, Ankara 2016.
- Taşdemir, Kubilay; Bilişim, Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması ve Dolandırıcılık Suçları, Ankara 2009.
- Taşkın, Şaban Cankat; Bilişim Suçları, İstanbul 2008.
- Taşkın, Şaban Cankat; İnternete Erişim Yasakları, Ankara 2016.
- Taştan, Furkan Güven; Türk Sözleşme Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması, 2. Baskı, 2017 Ankara.
- Tepe, İlker; Modern Ceza Hukuku Anlayışında İnternet Suçluluğu ve Türk Ceza Hukukundaki Yansımaları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya 2009.
- Tezcan, Durmuş/Erdem, Mustafa Ruhan/Önok, R. Murat; Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 16. Baskı, Ankara 2018.
- Toroslu, Nevzat; Cürümlerin Tasnifi Bakımından Suçun Hukuki Konusu, Ankara 1970.
- Toroslu, Nevzat/Feyzioğlu, Metin; Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Baskı, Ankara 2016.
- Toroslu, Nevzat/Toroslu, Haluk; Ceza Hukuku Genel Kısım, 23. Baskı, Ankara 2016.
- U.S. Department of Justice; “Electronic Crime Scene Investigation: A Guide for First Responders”, 2008, Cilt 1, s. 49-62.
- Usta, Ahmet; Blockchain 101, İstanbul 2017.
- Ünver, Yener; Ceza Hukukuyla Korunması Amaçlanan Hukuksal Değer, Ankara 2003.
- Ünver, Yener; “Türk Ceza Kanunu’nun ve Ceza Kanunu Tasarısı’nın İnternet Açısından Değerlendirilmesi”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 2013, Cilt 59, Sayı 1-2, s. 51-153.
- Warrick, Patricia S.; The Cybernetic Imagination in Science Fiction, Cambridge 1982.
- Yaşar, Osman/Gökcan, Hasan Tahsin/Artuç, Mustafa; Yorumlu-Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 5. Cilt, 2. Baskı, Ankara 2014.
- Yazıcıoğlu, R. Yılmaz; Bilgisayar Suçları: Kriminolojik, Sosyolojik ve Hukuki Boyutları ile, İstanbul 1997.
- Yenidünya, A. Caner; “Bilişim Sistemine Hukuka Aykırı Erişim Suçu”, Legal Fikri ve Sınai Haklar Dergisi, 2005, Sayı 4, s. 1017-1042.
- Yenidünya, A. Caner; “5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda düzenlenen manevi ve mali haklara tecavüz suçları”, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2006, Cilt 10, Sayı 3–4, s. 237–272.
- Yenidünya, A. Caner; Yargıtay Kararları Işığında Hırsızlık Suçu, Ankara 2013.
- Yenidünya, A. Caner/Değirmenci, Olgun; Bilişim Suçları (Mukayeseli Hukukta ve Türk Hukukunda), İstanbul 2003.
- Yenisey, Feridun/Nuhoğlu, Ayşe; Ceza Muhakemesi Hukuku, 4. Baskı, Ankara 2016.
- Yerdelen, Erdal; Müsadere ve Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi, Ankara 2010.
- Yerdelen, Erdal; Cezanın Belirlenmesi (Türk-Alman Uygulaması), Ankara 2013.
- Yılmaz, Sacit; “5237 Sayılı TCK’nın 244. Maddesinde Düzenlenen Bilişim Alanındaki Suçlar”, TBB Dergisi, 2011, Sayı 92.
- Yılmaz, Sacit; Türk Ceza Hukuku Sisteminde Siber Suçlar, Ankara 2016.
- Zafer, Hamide; Ceza Hukuku Genel Hükümler TCK m. 1-75, 5. Baskı, İstanbul 2015.


